Meulenhoff 2026. Oorspronkelijke titel: La zarigüeya de Schrödinger (2021)
In De olifant die geen afscheid kon nemen onderzoekt filosoof-dierenethicus Susana Monsó de vraag of dieren een ‘doodsconcept’ hebben, wat zo’n concept precies zou moeten inhouden en hoe kan worden vastgesteld of dieren het hebben. Ik verklap hier alleen dat filosofen over het algemeen meer vragen stellen dan beantwoorden en dat dierenethiek onder de filosofie valt.
Van de wal in de sloot
Het vertalen van dit soort wetenschappelijke teksten levert altijd veel zoekwerk op, en tegenwoordig doet de vertaler dat vooral online met zoekmachines zoals die van Bing, Google enzovoort. Google heeft in 2025 zogenaamde AI-overzichten toegevoegd aan de bestaande zoekfuncties en maakt ons gremium daarmee het leven niet gemakkelijker, zo bleek toen ik een citaat van Martin Heidegger in het Nederlands zocht. Een gemunte vertaling dus. Lees hier hoe Google mij van de wal in zeven sloten tegelijk hielp, en huiver.
Links naar media op internet
Monsó verwijst in dit boek in een groot aantal noten naar vakliteratuur en andere online-informatiebronnen die weliswaar in het notenapparaat van het boek zijn opgenomen, maar zich op papier niet zo lekker laten aanklikken. Daarom zet ik ze voor het gemak van de lezer in dit lijstje*:
H(oofdstuk) 1
N(oot)1: https://www.telegraph.co.uk/news/earth/wildlife/6444909/Chimpanzees-grief-caught-on-camera-in-Cameroon.html
N2: https://doi.org/10.1093/pq/pqad090
H2
N10: http://plato.stanford.edu/archives/win2012/entries/cognition-animal/
H3
N1: https://www.washingtonpost.com/news/animalia/wp/2018/08/10/the-stunning-devastating-weeks-long-journey-of-an-orca-and-her-dead-calf/
N1 (ook): http://www.theguardian.com/environment/2018/jul/27/orca-mother-carries-deadbaby-washington-canada
https://www.cnn.com/2018/08/12/us/orca-whale-not-carrying-dead-baby-trnd/index.html
N2: https://www.theguardian.com/environment/2020/sep/07/tahlequah-the-orca-famous-for-carrying-her-dead-calf-for-17-days-gives-birth-again
N3: http://www.theguardian.com/commentisfree/2018/aug/14/grieving-orca-mother-emotions-animals-mistake
H4
N10: http://www.youtube.com/watch?v=Hh84Oe8JxUQ
N11: https://www.thedodo.com/why-this-video-of-a-beluga-wha-685343078.html
H5
N8: https://www.nationalgeographic.com/premium/article/pets-dogs-cats-eat-dead-owners-forensics-science
N15: https://figshare.com/articles/media/mountain_gorilla_juvenile_male_Segasira_with_his_mother_Tuck_s_corpse_mp4/6198584
N32: https://aeon.co/essays/my-daughter-came-out-they-handed-her-to-me-she-was-dead
N66: https://aeon.co/ideas/there-is-a-moral-argument-for-keeping-great-apes-in-zoos
H6
N80: http://www.theguardian.com/environment/2014/jun/08/the-dolphin-who-loved-me
H7
N42: https://www.youtube.com/watch?v=WlEzvdlYRes
*Ik heb al deze hyperlinks kort voordat dit boek in de winkels verschijnt nog eens gecontroleerd, maar kan er helaas niet voor instaan dat ze langdurig blijven werken. De meeste pagina’s zijn met een zoekmachine (!) echter ook te vinden met de woorden uit de links.
Ook benieuwd naar De olifant die geen afscheid kon nemen? Bestel het boek dan rechtstreeks bij de uitgever of bij een echte boekhandel.
Recensies:
Lodewijk Dros bespreekt de Engelse vertaling van dit boek (17 februari 2025 in Trouw).